De komende schooljaren (van 2012 x96 2015) zal het eindexamen filosofie gewijd zijn aan het thema x91De Vrije Wilx92. Een fijne keus van de examencommissie. Ik verheug mij op het x91nakendex92 cursusjaar.

De examenstof wordt beschreven in een schoolboek dat de eenvoudige titel x91Vrije Wilx92 draagt. Het werd geschreven door Tjeerd van de Laar en Sander Voerman.

Het boek ziet er echt uit als een (modern) middelbare schoolboek: het heeft een kinderlijk robuuste kaft, de tekst is groot, er worden verschillende kleuren gebruikt (kaders en x91blauwe tekstenx92), er staan rijkelijk afbeeldingen in, de hoofdstukken zijn duidelijk  afgebakend, er staat een (noodzakelijk) lijstje met x91eindtermenx92 in en het aantal noten is tot een minimum beperkt.

Ik heb het boek inmiddels twee weken in huis en heb de eerste drie hoofdstukken bestudeerd (het vierde hoofdstuk kwam ik nog niet aan toe). Alhoewel het te vroeg is voor een afgewogen oordeel, geloof ik dat vd Laar & Voerman hun werk uitstekend gedaan hebben. De tekst is gelukkig niet te kinderlijk (dat is een zonde die veel schoolboeken aankleeft). Over de lesstof en de filosofen die de auteurs (en de examencommissie) gekozen hebben kan men blijven redetwisten (zie: http://spinoza.blogse.nl/log/vwo-examenprogramma-filosofie-2012-2015-weer-zonder-spinoza.html).

Het verheugt mij dat hedendaagse filosofen als John Gray (niet te verwarren met de x91marsmanx92), Peter van Inwagen, Harry Frankfurt, Charles Taylor en Derk Pereboom in het boek besproken worden. Leerlingen krijgen nu tenminste niet de indruk dat wijsbegeerte louter een aangelegenheid is voor filosofen die, waarschijnlijk ook zeer tot hun eigen spijt, nogal overleden zijn.

Ik vermoed dat dit boek ook geschikt is voor gexefnteresseerde ouderen (maar die de gelegenheid niet hadden om filosofie op de middelbare school te studeren). De tekst is toegesneden op lezers die nog niets van het onderwerp afweten.

Het is mijn indruk dat de auteurs er in slagen om een zeer goed overzicht te geven van alle haken en ogen die er aan dit debat over de vrije wil zitten. Het lijkt me zelfs toe dat het boek bruikbaar is in het eerste jaar op de universiteit (wellicht in combinatie met de onvermijdelijk loodzware engelse guides en anthologieen).

Het enige minpuntje is natuurlijk de omslag: op het zedige blauw liggen een paar attributen die zo sterk trekken aan de gedachten van zeventien en achttienjarigen dat ze, zonder dat ze dit willen, door oude bedorven docenten als ik maar moeilijk bij de les te houden zijn. Dit boek moet gekaft worden, verplicht, met saai bruin pakpapier zoals de Slegte dit verstrekt.